Gedeelde rouw bij alternatieve herdenking in Den Haag

Op de Koekamp in Den Haag vond gisteravond een alternatieve Nationale Dodenherdenking plaats onder de naam ‘4 mei inclusief’. De herdenking trok, ondanks een verwachte opkomst van enkele honderden, uiteindelijk meer dan 3000 bezoekers. De bijeenkomst verliep vreedzaam en waardig, zonder vlaggen of leuzen, maar met bloemen, stilte en muziek die verschillende werelddelen en gemeenschappen samenbracht.

Waar de officiële herdenking op de Dam de nadruk legde op het Nederlandse oorlogsverleden, richtte de alternatieve herdenking zich op een bredere definitie van herdenken. Er werd stilgestaan bij slachtoffers van genocide, oorlog, kolonialisme en onderdrukking – in verleden én heden. Ook hedendaagse conflicten, zoals de situatie in Gaza, kwamen nadrukkelijk in beeld.

Voormalig diplomaat Berber van der Woude beschreef de sfeer als respectvol en oprecht: een “zee van bloemen en mensen”, waarin rouw, hoop, verdriet en verontwaardiging samenvloeiden tot een gedeeld moment van menselijkheid. In plaats van officiële toespraken, deelden betrokken burgers hun persoonlijke verhalen en oproepen tot verbondenheid.

Van der Woude zette het karakter van deze herdenking af tegen de officiële herdenking op de Dam, waar zij elementen van militair vertoon, politieke hypocrisie en uitsluiting signaleerde. Voor haar werd het contrast tussen woorden over vrijheid en het huidige regeringsbeleid zichtbaar en pijnlijk.

Zij sprak over de noodzaak van een herdenking die niet alleen herhaalt, maar ook reflecteert, verbindt en confronteert – en waarin de vrijheid van iedereen centraal staat. Aan haar woning hing de Palestijnse vlag halfstok, als teken van rouw en solidariteit.

De herdenking in Den Haag verliep zonder verstoringen en werd ook online veel bekeken. Ook in andere steden, waaronder Rotterdam, Zaandam en Utrecht, vonden alternatieve herdenkingen plaats.