Iraanse staatstelevisie kondigt snikkend overlijden Khamenei aan na illegale aanval

De Iraanse staatstelevisie heeft bevestigd dat opperste leider Ayatollah Ali Khamenei is overleden na gezamenlijke Amerikaanse-Israëlische luchtaanvallen op Iran. Een zichtbaar geëmotioneerde nieuwslezer bracht het nieuws naar buiten, terwijl in de studio hoorbaar werd gesnikt. Iran heeft een rouwperiode van veertig dagen afgekondigd.

De aanval vond plaats zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad en buiten een formeel verklaarde oorlogssituatie. Daarmee is sprake van een schending van het internationaal recht en van de Iraanse soevereiniteit zoals vastgelegd in het VN-Handvest, dat het gebruik van geweld tegen een andere staat verbiedt tenzij er sprake is van zelfverdediging tegen een directe gewapende aanval of een expliciet VN-mandaat. Van geen van beide was hier sprake.

De Iraanse Revolutionaire Garde heeft vergelding aangekondigd en spreekt van een “harde en afschrikwekkende straf”, wat de kans op verdere regionale escalatie aanzienlijk vergroot.

Binnen de Nederlandse moslimgemeenschap overheerst veroordeling van de aanval, juist vanwege de flagrante schending van het internationaal recht en de destabiliserende gevolgen. Tegelijkertijd zijn er ook tegengeluiden. Met name onder delen van de soennitische gemeenschap wordt Khamenei verantwoordelijk gehouden voor Iraanse betrokkenheid bij het geweld in Syrië en Jemen, waarbij duizenden soennitische burgers omkwamen. Op sociale media reageren sommigen daarom openlijk opgelucht op het nieuws van zijn overlijden.

De reacties tonen een diepe verdeeldheid: verontwaardiging over een illegale militaire aanval enerzijds, en een kritische beoordeling van Khamenei’s rol in regionale conflicten anderzijds.